Savunma ve havacılık sanayinde tedarikçi olmak isteyen bir firma için en çok karıştırılan iki kavram vardır: EYDEP ve AS9100.
Bu iki sistem birbirinden farklı amaçlara hizmet etse de, Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) tarafından yürütülen sanayileşme vizyonu çerçevesinde birbirini tamamlayan iki kritik yapı olarak çalışır.
🏛️ Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB)
SSB, Türkiye’nin savunma ve havacılık sanayinde rekabet gücünü artırmak, tedarikçi ağını genişletmek ve yerli-milli üretim kapasitesini güçlendirmek için stratejik bir ekosistem yönetimi yürütür.
Bu kapsamda, firmaların sanayi ekosistemine katılımını ve yetkinliğini ölçmek amacıyla EYDEP programını hayata geçirmiştir.
📊 EYDEP: Endüstriyel Yetkinlik Değerlendirme Programı
EYDEP, SSB tarafından geliştirilen, firmaların üretim, kalite, mühendislik, insan kaynağı, dijitalleşme ve yönetim sistemleri açısından olgunluk düzeyini ölçen ulusal bir değerlendirme sistemidir.
Programın amacı:
– Tedarikçi firmaların mevcut durumunu ölçmek,
– Gelişim alanlarını tanımlamak,
– Savunma projelerine dahil olabilecek yetkin tedarikçi havuzu oluşturmak.
EYDEP sonucunda firmalar A, B, C gibi olgunluk sınıflarına ayrılır. Bu sınıflandırma, firmanın savunma tedarik zincirine dahil olma olasılığını ve rekabet seviyesini doğrudan etkiler.
📐 AS9100: Uluslararası Kalite Yönetim Standardı
AS9100, International Aerospace Quality Group (IAQG) tarafından geliştirilen, havacılık-uzay-savunma endüstrisine özel kalite yönetim sistemi standardıdır.
ISO 9001’in temel prensipleri üzerine kuruludur; ancak ilave olarak:
– Ürün güvenliği,
– Risk temelli düşünme,
– İzlenebilirlik,
– Tedarikçi performans yönetimi,
– Sahte parça önleme,
– Süreç içi kalite güvencesi gibi ek gereklilikleri içerir.
AS9100 belgesi, bir firmanın hem uluslararası düzeyde tanınabilir olmasını hem de EYDEP değerlendirmelerinde yüksek puan elde etmesini kolaylaştırır.
🔄 Aralarındaki İlişki
– SSB, savunma sanayinde tedarikçi olabilecek firmaları EYDEP üzerinden değerlendirir.
– EYDEP, firmanın genel üretim-kalite olgunluğunu ölçer.
– AS9100, bu olgunluğu belgelendiren ve sürdürülebilir hale getiren uluslararası standarttır.
Başka bir deyişle:
SSB vizyonu → EYDEP değerlendirmesi → AS9100 sistemi
birbiriyle entegre bir gelişim zinciri oluşturur.
Bu nedenle, EYDEP puanını yükseltmek isteyen firmaların AS9100 gibi kalite yönetim sistemlerine yatırım yapması, hem denetimlerde hem de ihracat potansiyelinde önemli bir fark yaratır.
📚 Kaynaklar
Savunma Sanayii Başkanlığı – EYDEP Programı Rehberi
IAQG – AS9100 Rev D Standard Overview
TKYKalite – Savunma Sanayi Kalite Yönetimi Uygulamaları
SASAD – Savunma Sanayii Tedarik Zinciri Yetkinlik Geliştirme Raporu
